– Zjawisko niedosłuchu w skali kraju i świata jest dużym problemem zdrowotnym – mówi portalowi i.pl prof. Magdalena B. Skarżyńska, członek Rady Fundacji prof. Henryka Skarżyńskiego „SŁYSZĘ”.
Na stronie Fundacji czytamy, że jej misją „jest szerzenie wiedzy i edukowanie społeczeństwa w kwestiach leczenia niedosłuchu. Dajemy wsparcie osobom niesłyszącym, niedosłyszącym oraz rodzicom i opiekunom dzieci dotkniętych niedosłuchem”. Jak dużym problemem w Polsce jest zjawisko niedosłuchu?
Zjawisko niedosłuchu w skali kraju i świata jest dużym problemem zdrowotnym, a zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nieleczony ubytek słuchu w skali globalnej jest trzecią najczęstszą przyczyną niepełnosprawności. Możemy tu mówić o dzieciach i o osobach dorosłych, które są całkowicie głuche albo w znacznym stopniu niedosłyszące i wymagają interwencji chirurgicznej – wszczepienia implantu ślimakowego. Dużą grupę stanowią także osoby, które wymagają wsparcia – zwłaszcza jeśli chodzi o osoby w podeszłym wieku – w używaniu aparatów słuchowych. Dlatego też wraz ze współpracownikami Fundacji skupiamy się na różnych aspektach niedosłuchu, zarówno występujących u najmłodszych, jak i u dorosłych. Naszą misją jest edukowanie i wsparcie osób z ubytkami słuchu, jak też ich opiekunów i rodziców. Historie podopiecznych Fundacji pokazują, że w przypadku właściwego leczenia i rehabilitacji niedosłuch nie musi stanowić bariery do realizacji pasji i życiowych marzeń.
Kluczowa jest diagnostyka. Na co powinni zwracać uwagę rodzice, nauczyciele, opiekunowie, aby wychwytywać niedosłuch u dzieci?
U najmłodszych dzieci niedosłuch jest diagnozowany w specjalistycznych ośrodkach, za pomocą odpowiednio dostosowanych do wieku dziecka badań. Dzieci z dysfunkcją słuchu mogą już na wczesnym etapie rozwoju wykazywać pewne zachowania, które szczególnie powinny zaniepokoić i nakłonić rodzica lub opiekuna do jak najszybszego udania się do specjalisty – otorynolaryngologa lub audiologa. Obserwuje się między innymi słabsze reakcje na dźwięki – dziecko nie odwraca się w stronę źródła dźwięku, nie zwraca uwagi na bodźce dźwiękowe, które dochodzą zza jego pleców itp. U małych dzieci niedosłuch często spowodowany jest gromadzeniem się płynu w uchu środkowym, będącym efektem często występujących infekcji i zapaleń uszu. Po zastosowaniu odpowiedniej farmakoterapii lub/i interwencji chirurgicznej problem ustępuje. Przy czym w przypadku dzieci w wieku szkolnym wychwycenie niedosłuchu lub zaburzeń przetwarzania słuchowego to zadanie przede wszystkim nauczycieli, opiekunów i rodziców. Uwagę pedagogów powinno przykuwać gorsze reagowanie na dźwięki, na głos nauczyciela, jak też wielokrotne dopytywnie o te same kwestie. Problemy ze słyszeniem mogą skutkować też pogorszeniem ocen. Pewne objawy mogą wychwycić rodzice – dziecko na niektóre pytania czy polecenia nie reaguje albo reaguje słabiej. Natomiast niedosłuch powinien być różnicowany z innymi zaburzeniami, np. przetwarzaniem słuchowym. Sytuacja taka występuje wtedy, kiedy dziecko słyszy prawidłowo, ale zaburzona jest możliwość prawidłowego przetworzenia dźwięku. Tego typu problemy również jesteśmy w stanie w Polsce rehabilitować, poprzez m.in. wykorzystanie dedykowanych terapii centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego i treningów słuchowych.
Które z inicjatyw Fundacji są sztandarowymi ilustracjami jej działalności? Cykl spotkań webinarowych „Razem Łatwiej”? Warsztaty Terapeutyczne dla dzieci z niedosłuchem w Kajetanach? Wydarzenia o charakterze szkoleniowym, warsztatowym dla lekarzy, logopedów, surdologopedów, protetyków słuchu i innych specjalistów? A może udział w Międzynarodowym Festiwalu Muzycznym Dzieci, Młodzieży i Dorosłych z Zaburzeniami Słuchu „Ślimakowe Rytmy”?
Fundacja została powołana w 2010 r., istnieje więc już 13 lat. Naszymi sztandarowymi aktywnościami z ostatnich lat, również ze względu na kwestie związane z pandemią, były przede wszystkim webinary ze specjalistami, nauczycielami, lekarzami, pedagogami, psychologami, z rodzicami i osobami, które zajmują się leczeniem i rehabilitacją dzieci z niedosłuchem. W dobie internetu, w którym jest mnóstwo informacji, często błędnych lub niepełnych, potrzebne są wiarygodne źrodła wiedzy, dlatego spotkania ze specjalistami w formie webinarów, pozwalały na weryfikowanie wątpliwości i zadawanie pytań. Dla naszych słuchaczy to także przestrzeń do integracji. Dzięki przedstawianym treściom zagadnienia dotyczące niedosłuchu stają się bliższe, a forma pozwala uczestnikom poczuć wsparcie, wzajemną życzliwość i wspólnotę.
Organizujemy również stacjonarne konferencje i szkolenia. Dla przykładu, we wrześniu tego roku odbyło się I forum edukacyjno-szkoleniowe „Dziecko z niedosłuchem, zaimplantowane, zaaparatowane oraz korzystające z aparatów słuchowych w szkole i przedszkolu – rola nauczycieli, opiekunów i edukatorów”. Wydarzenie pozwoliło na wypracowanie dobrych praktyk w zakresie wspierania, edukacji i rozwoju językowego dzieci z niedosłuchem. Nasze doświadczenia i rozmowy z rodzicami pokazują, że nie wszyscy nauczyciele są świadomi z jakimi wyzwaniami mierzą się dzieci z niedosłuchem i jak można im pomóc.