Polskie uczelnie zyskują dodatkowe środki na współpracę międzynarodową w ramach sojuszy Uniwersytetów Europejskich.
Dzięki projektowi „Wsparcie sojuszy Uniwersytetów Europejskich”, realizowanemu przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej pod skrzydłami Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, rodzime instytucje szkolnictwa wyższego i nauki mogą skuteczniej rozwijać oraz umacniać swoją obecność w prestiżowych europejskich partnerstwach akademickich. Projekt o wartości 82 038 000 zł, finansowany w całości ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS), jest istotnym uzupełnieniem działań prowadzonych w programie Erasmus+ – poinformowało Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).
W portfelu projektów NCBR znajduje się już 485 umów o dofinansowanie o łącznej wartości ponad 2,7 mld zł
NCBR dzięki środkom programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego wspiera nie tylko projekty służące rozwojowi oferty kształcenia na poziomie wyższym i zapewnianiu dostępności, ale także inicjatywy ukierunkowane na rozwój umiędzynarodowienia polskich uczelni i instytucji naukowych. Inwestycje w międzynarodową współpracę, mobilność oraz wymianę doświadczeń przyczyniają się do podnoszenia jakości kształcenia i wzmacniania pozycji polskiej nauki na arenie europejskiej i globalnej. Realizację ważnego projektu w tym obszarze NCBR powierzyło Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.
– W portfelu projektów NCBR prowadzonych ze wsparciem środków z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego znajduje się już 485 umów o dofinansowanie o łącznej wartości ponad 2,7 mld zł. Umowę z NAWA podpisaliśmy pod koniec 2023 r., dlatego po ponad 2 i pół roku realizacji możemy pokusić się o pierwsze podsumowania. Ideą tego przedsięwzięcia jest wspieranie polskich uczelni w budowaniu i rozwijaniu międzynarodowych partnerstw akademickich, które wzmacniają współpracę naukową, edukacyjną i innowacyjną w wymiarze europejskim. Już dziś widać, że projekt przynosi wymierne efekty: zbliża studentów, naukowców i instytucje akademickie, tworząc przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń i najlepszych praktyk. To właśnie dzięki takim inicjatywom europejskie wartości przekładają się na konkretne działania, inspirując rozwój nauki, edukacji i innowacji na najwyższym poziomie – mówi prof. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR.
Duży odzew uczelni pokazuje, że potrzebowały takiego instrumentu
Fundusze Europejskie stanowią podstawowe źródło finansowania sojuszy Uniwersytetów Europejskich. Bez nich rozwój tej inicjatywy byłby bardzo utrudniony, jeśli nie niemożliwy. Główne finansowanie pochodzi z programu Erasmus+, a w Polsce dodatkowe wsparcie zapewnia właśnie program NAWA „Wsparcie sojuszy Uniwersytetów Europejskich”. Duży odzew uczelni pokazuje, że potrzebowały takiego instrumentu, dzięki któremu nie są jedynie uczestnikami projektów, ale aktywnymi współtwórcami europejskich konsorcjów. Coraz wyraźniej mogą też wpływać na kierunki rozwoju współpracy akademickiej w Europie.
– Jesteśmy dumni z tego, że w NAWA udało się stworzyć unikalny w skali Europy system wsparcia dla polskich uczelni uczestniczących w sojuszach Uniwersytetów Europejskich. To rozwiązanie jest zauważane także przez partnerów zagranicznych – mówi dr Wojciech Karczewski, dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. – Sojusze Uniwersytetów Europejskich to dziś jedna z najważniejszych inicjatyw zmieniających europejskie szkolnictwo wyższe. Dla polskich uczelni to nie jest zwykły projekt, ale długofalowa współpraca z najlepszymi ośrodkami akademickimi w Europie. Dzięki temu polska nauka staje się bardziej widoczna, silniejsza i bardziej konkurencyjna. Obecnie w 30 sojuszach uczestniczą 32 polskie uczelnie. To pokazuje, że nasze szkoły wyższe są gotowe do działania w europejskiej pierwszej lidze. Rezultaty są bardzo konkretne – dodaje.
5 głównych korzyści związanych z realizacją projektu
Szef NAWA wskazuje na 5 głównych korzyści związanych z realizacją projektu: umiędzynarodowienie badań i kształcenia, wyższa jakość kształcenia, większa mobilność studentów, doktorantów i naukowców, szerszy dostęp do wspólnej infrastruktury i know-how oraz wzmocnienie pozycji Polski w europejskiej przestrzeni badawczej i edukacyjnej.
1465 uczestników, 49 projektów i nowe formy kształcenia
W ramach projektu „Wsparcie sojuszy Uniwersytetów Europejskich” NAWA zorganizowała dwa nabory wniosków – w latach 2024 i 2025. Finansowanie z programu FERS, na łączną kwotę ponad 82 mln zł, uzyskało w nich 49 spośród 65 wniosków zgłoszonych przez polskie uczelnie. Pierwsze projekty zakończą się jesienią 2026 roku, jednak już dziś można pokazać najważniejsze działania i efekty. Dzięki członkostwu rodzimych podmiotów w sojuszach Uniwersytetów Europejskich wypracowano szereg ciekawych rozwiązań wzmacniających współpracę dydaktyczną, naukową i wdrożeniową, które warto kontynuować.
Projekt przyczynia się do rozwoju wymiany akademickiej i naukowej. Ze wsparcia finansowego skorzystało do tej pory 1465 uczestniczek i uczestników, którzy rozwijali swoje kompetencje w ramach różnorodnych działań dydaktycznych oraz naukowych. W każdym z 49 projektów realizowane są wymiany studentów i kadry między polską uczelnią a partnerami z sojuszu. Uczestnicy brali udział w licznych mobilnościach edukacyjnych, takich jak wizyty studyjne, staże, szkoły letnie i zimowe, seminaria, warsztaty, szkolenia czy konferencje – również o charakterze międzynarodowym. Dzięki temu możliwa była wymiana wiedzy, dobrych praktyk oraz budowanie trwałych relacji między uczelniami partnerskimi.
Politechnika Warszawska w projekcie „ENHANCER+” stawia na realizację krótkich form kształcenia (szkoły letnie i zimowe, Living Labs)
Na przykład w projekcie „UNIgreen Skills – Mobility Training Program” Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie zaproponowała wprowadzenie nowego typu działań – „misji naukowych”. Mowa o mobilnościach służących wymianie wiedzy, nawiązywaniu kontaktów i budowaniu współpracy między naukowcami w ramach międzynarodowego sojuszu uczelni.
Politechnika Warszawska w projekcie „ENHANCER+”, realizowanym w środowisku międzynarodowym sojuszu ENHANCE, stawia z kolei na realizację krótkich form kształcenia (szkoły letnie i zimowe, Living Labs). Cieszą się one dużym zainteresowaniem i bardzo pozytywnymi opiniami uczestników oraz zostały uznane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego za przykład dobrej praktyki rekomendowanej jako model dla innych uczelni.
W projekcie „4EU+ ETERNITY” Uniwersytet Warszawski wyszedł z inicjatywą uruchomienia oferty kursów online i hybrydowych dla studentów i doktorantów
Rozwój międzynarodowych krótkich, intensywnych form kształcenia opartych na wspólnie wypracowanych programach i metodach dydaktycznych (m.in. challenge‑based learning, design thinking) to idea wdrażana również w projekcie Politechniki Łódzkiej pt. „Akademickie partnerstwo PŁ & ECIU – nowy wymiar doskonałości i współpracy”. Przykładem jest Akademia Ambasadorów ECIU – program współtworzony przez polską uczelnię oraz ekspertów uczelni partnerskich, realizowany przez międzynarodowy zespół dydaktyczny.
W projekcie „4EU+ ETERNITY” Uniwersytet Warszawski wyszedł z inicjatywą uruchomienia oferty kursów online i hybrydowych dostępnych dla studentów i doktorantów wszystkich ośmiu uczelni sojuszu, publikowanych na Portalu Studenta 4EU+. W ramach współpracy powstały trzy wspólne programy studiów, a kolejne są w przygotowaniu. Opracowano również kompendium zasobów wspierających tworzenie wspólnych programów studiów w ramach 4EU+.