Katar, trzeci co do wielkości eksporter skroplonego gazu ziemnego (LNG) na świecie, zagroził wstrzymaniem dostaw gazu do Unii Europejskiej.
Jak napisał serwis WEI Globalnie na podstawie informacji agencji Reuters, powodem jest unijna dyrektywa w sprawie należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSDDD), która nakłada na firmy działające w UE obowiązek monitorowania praw człowieka i kwestii środowiskowych w swoich łańcuchach dostaw. W swoim liście do rządu belgijskiego katarski minister energetyki Saad al-Kaabi stwierdził, że brak dalszych zmian w CSDDD zmusi Katar i QatarEnergy do „poważnego rozważenia alternatywnych rynków poza UE” dla swojego LNG i innych produktów. Katar dostarcza od 12 proc. do 14 proc. europejskiego LNG od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r.
CSDDD podważa prawo krajów do ustalania własnych wkładów w cele Porozumienia paryskiego
Katar jest szczególnie zaniepokojony wymogiem CSDDD, zgodnie z którym firmy muszą posiadać plan transformacji klimatycznej zgodny z celem Porozumienia paryskiego, tj. ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 stopnia Celsjusza. Katarska strona podkreśliła, że „ani Państwo Katar, ani QatarEnergy nie mają planów osiągnięcia zerowej emisji netto w najbliższej przyszłości” i że CSDDD podważa prawo krajów do ustalania własnych wkładów w cele Porozumienia paryskiego. W załączniku do listu zaproponowano usunięcie tego wymogu z dyrektywy.
Rzecznik Komisji Europejskiej potwierdził otrzymanie listu z Kataru i zaznaczył, że unijni prawodawcy i państwa członkowskie negocjują obecnie zmiany w CSDDD. Bruksela na początku tego roku zaproponowała już złagodzenie wymogów, m.in. opóźnienie wejścia w życie o rok (do połowy 2028 r.) i ograniczenie zakresu kontroli łańcuchów dostaw. Firmy, które nie dostosują się do przepisów, mogą zostać ukarane grzywnami sięgającymi 5 proc. globalnego obrotu. Katar uważa te zmiany za niewystarczające.
Dla Polski wstrzymanie dostaw LNG z Kataru to ryzyko wyższych kosztów dla konsumentów i przemysłu
Potencjalne wstrzymanie dostaw katarskiego LNG do UE – stanowiącego 12-14 proc. europejskiego importu, może podnieść ceny tego surowca w regionie. Dla Polski, która intensywnie dywersyfikuje źródła energii (importuje również z Kataru) odchodząc od rosyjskich dostaw, oznaczałoby to ryzyko wyższych kosztów dla konsumentów i przemysłu. Wzrosłaby też presja na zabezpieczenie dostaw z alternatywnych kierunków, takich jak USA czy Norwegia. Katar jest obecnie drugim największym, po USA, dostawcą LNG, odpowiadając za około 16,4 proc. (2023) całkowitego importu LNG.