Osoby korzystające w pracy z AI oceniane są jako mniej kompetentne, mniej sumienne, bardziej leniwe i łatwiej zastępowalne w porównaniu do osób korzystających z tradycyjnych narzędzi.
Jak poinformowal portal wirtualnemedia.pl, w trakcie badania „Evidence of a social evaluation penalty for using artificial Intelligence”, zrealizowanego przez Duke University, porównywano sytuację, w której uczestnicy wykorzystywali tradycyjne narzędzia oraz korzystali z generatywnej sztucznej inteligencji. Wyniki pokazały, że osoby używające AI, uzyskały statystycznie niższe oceny kompetencji.
Obserwatorzy przypisywali korzystającym z AI w pracy mniejsze zdolności i wiedzę
W praktyce oznaczało to, że obserwatorzy przypisywali im mniejsze zdolności i wiedzę, co może wynikać z przekonania, że korzystanie z AI jest synonimem ograniczania własnego wysiłku lub kreatywności. Podobnie, w aspekcie sumienności (czyli dbałości o szczegóły, rzetelności i konsekwencji w pracy), osoby używające AI były oceniane jako mniej pracowite i mniej skrupulatne.
Użytkownicy postrzegani jako leniwi
Jednym z kluczowych aspektów badania była tendencja postrzegania użytkowników AI jako leniwych. Uczestnicy eksperymentów (obserwatorzy) sugerowali, że korzystanie z AI wskazuje na to, iż użytkownik nie wkłada wystarczającego wysiłku w proces wykonania zadania, obniżając tym samym swoją ogólną wydajność. Taki osąd był silnie powiązany z przekonaniem, że własna praca i inteligencja powinny przejawiać się w każdym aspekcie wykonywanej czynności, natomiast poleganie na urządzeniach może sugerować nadmierną zależność od technologii, co w konsekwencji czyni pracownika łatwiej wymienialnym.
W warunkach, gdzie kultura organizacyjna tradycyjnie ceni samodzielność i ciężką pracę, korzystanie z AI może być niewłaściwie interpretowane jako brak inicjatywy lub umiejętności. Interesującym zastrzeżeniem jest fakt, że negatywne oceny mogą nie być uniwersalne. Wyniki badań sugerują, że negatywny wpływ korzystania z AI na postrzeganie kompetencji i sumienności może maleć – np. w sytuacjach, gdy korzystanie z AI jest powszechne lub gdy oceniający są przyzwyczajeni do korzystania z zaawansowanych technologii. W takich przypadkach efekt społecznej kary może być mniej wyraźny lub nawet odwrócony, szczególnie w zadaniach cyfrowych, dla których zastosowanie AI jest bardziej uzasadnione i usprawiedliwiane.