piątek, 15 maj 2020 09:52

Fundusze UE nie będą głównym środkiem napędzającym rozwój infrastruktury

Napisał
Fundusze UE nie będą głównym środkiem napędzającym rozwój infrastruktury fot. freeimages.com

W obliczu kryzysu gospodarczego i recesji Instytut Staszica w najnowszym stanowisku rekomenduje przyjęcie rozwiązań porównywalnych z Nowym Ładem (New Deal) Franklina Delano Roosevelta, w celu pobudzenia popytu i przeciwdziałaniu wzrostowi bezrobocia oraz spadkiem możliwości inwestycyjnych przedsiębiorstw prywatnych.

Lata dwudzieste. tak jak w poprzednim stuleciu, będziemy kojarzyć z epidemią i kryzysem gospodarczym, dlatego powinniśmy sięgnąć do rozwiązań, które już się sprawdziły w historii. Jednym z elementów polityki Roosevelta były zakrojone na szeroką skalę inwestycje infrastrukturalne – w tym przypadku zacofanie Polski w tej dziedzinie (tylko jedna z polskich autostrad jest ukończona!) może być przewagą.

Kwestią istotną podczas zakrojonych na dużą skalę inwestycji państwowych jest prawidłowe ich finansowanie, np. poprzez Krajowy System Poboru Opłat (KSPO). System nie był rozbudowywany od ponad trzech lat mimo rosnącej sieci dróg, które można objąć opłatami, co znacząco uszczupliło przychody Państwa. Wydaje się, że procedowana obecnie w parlamencie ustawa podporządkowująca KSPO Krajowej Administracji Skarbowej wynika ze zrozumienia rządzących, jak ważnym źródłem finansowania infrastruktury jest istniejący System i jak należy go efektywnie rozwijać. Państwo przez zaniedbanie traciło kapitał, który pobierany powinien być głównie od kierowców tranzytowych – nie wykorzystano w pełni korzystnego położenia Polski oraz możliwości systemu.

Instytut Staszica wskazuje, że nie możemy liczyć na środki unijne jako głównego czynnika napędzającego rozwój infrastruktury. Lepsze od innych państw UE wskaźniki gospodarcze oraz stan budżetu państwa mogą doprowadzić do zmniejszenia środków unijnych skierowanych do Polski. Nie są również znane szczegóły planów UE na wyjście z kryzysu. Dlatego Instytut Staszica rekomenduje wewnętrzne finansowanie Nowego Ładu. Oprócz wspomnianego KSPO rząd powinien wykorzystać system bankowym i by nie czekać na finansowanie prywatnych inicjatyw, oferować zamianę depozytów na obligacje skarbu państwa. Innym elementem jest również przebudowa systemu emerytalnego i zezwolenie funduszom na bardziej zróżnicowane i efektywne inwestycje w ramach PPK.

Podsumowując powyższy plan: należy wyjść od impulsu koniecznego do przezwyciężenia czekającej nas recesji i podobnie jak w przypadku Tarczy Antykryzysowej nie należy czekać z jego opracowaniem na jednomyślność Unii Europejskiej. Jeżeli dojdzie do uchwalenia nowego „planu Marshalla” dla Europy może on być dodatkowym czynnikiem stymulującym rozwój inwestycji. Jednak i bez niego Polska może śmiało planować infrastrukturalny skok dzięki własnym źródłom finansowania. Nie tylko nowo budowanym instrumentom ale również istniejącym i sprawdzonym od lat, takim jak Krajowy System Poboru Opłat. Należy także zachęcić obywateli do inwestowania w ten rozwój środków, które bezproduktywnie leżą dziś na niemal nieoprocentowanych kontach depozytowych i wykorzystać fundusze gromadzone w ramach PPK, co pozwoli nam zadbać o godne emerytury - pisze na zakończenie w swoim stanowisku Instytut Staszica.