środa, 29 lipiec 2020 12:35

Minerały z kopalnianych odpadów do produkcji elektroniki

Napisał
Minerały z kopalnianych odpadów do produkcji elektroniki fot. Tauron

Wspólne przetwarzanie odpadów pogórniczych i elektronicznych umożliwi odzysk metali szlachetnych z odpadów elektronicznych na dużą skalę. Innowacyjną metodę opracowali naukowcy przy udziale ekspertów spółki Tauron Wydobycie, w ramach międzynarodowego projektu badawczego CEReS (Co-processing of mine and electronic wastes: Novel resources for a sustainable future).

Celem spółki było wypracowanie metodologii przekształcania tzw. skały płonnej, towarzyszącej wydobyciu węgla, w stabilny materiał do ponownego użycia. Dzięki przeprowadzonym badaniom, realizowanym wspólnie z polskimi i europejskimi instytutami, uczelniami oraz przedsiębiorstwami biorącymi udział w projekcie, otrzymano pełnowartościowe produkty handlowe w postaci wyrobów ceramicznych, kruszyw, dodatków do cementów i wyrobów betonowych oraz odzyskano ze zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego cenne metale szlachetne, takie jak miedź, srebro czy złoto.

- Połączenie wydobywczych i elektronicznych strumieni odpadów jest w górnictwie innowacyjnym podejściem do problemu ich zagospodarowania, co dobrze wpisuje się w kierunki działań proekologicznych realizowanych przez naszą spółkę. Efektywnie realizujemy tym samym zasady gospodarki obiegu zamkniętego - mówi Tomasz Cudny, prezes Tauron Wydobycie. - Dzięki takim projektom jak CEReS, współfinansowanym ze środków UE, zwiększa się wachlarz możliwości zastosowań dla odpadowej skały płonnej, nieodłącznie towarzyszącej wydobyciu węgla - dodaje prezes.

Proces współprzetwarzania odpadów pogórniczych i elektronicznych koncentruje się na wytworzeniu roztworu ługującego z odpadów pochodzących z procesów wzbogacania węgla kamiennego, który będzie wykorzystywany do ekstrakcji cennych metali z płytek obwodów drukowanych (PCB). W ramach projektu opracowano technologię, wykorzystującą piryt i markasyt występujący w odpadowej skale płonnej do procesu wytworzenia kwasu siarkowego niezbędnego przy odzyskiwaniu ze „złomu” elektronicznego metali szlachetnych. Pozbawiona związków siarki skała płonna staje się wartościowym surowcem znajdującym szerokie zastosowanie.

- Projekty badawczo-rozwojowe, takie jak CEReS, wymagają bliskiej współpracy z przemysłem, jeśli mają generować wyniki istotne dla społeczeństwa. Stąd tak ważne było zaangażowanie Tauron Wydobycie podczas opracowywania i realizacji projektu. Dzięki wspólnemu przedsięwzięciu udało się uzyskać dowód na słuszność koncepcji współprzetwarzania - mówi dr Christopher Bryan koordynator projektu z French Geological Survey. Projekt CEReS wskazuje nowe kierunki i możliwości wykorzystania odpadów pogórniczych, zarówno tych zdeponowanych na hałdach, jak i pochodzących z bieżącej produkcji. Dla producentów elektroniki wskazuje nowe możliwości odzysku najcenniejszych metali zawartych w zużytym sprzęcie elektronicznym i elektrycznym przyczyniając się do ograniczenia eksploatacji naturalnych złóż surowców.

W ostatnich dwóch latach 800 tys. t odpadów z kopalń Taurona przetworzono w pełnowartościowe produkty i wprowadzono na rynek. Zalegające kiedyś na hałdach uboczne produkty wydobycia węgla kamiennego, dzięki zastosowaniu nowych technologii znajdują dziś zastosowanie w budownictwie drogowym i hydrotechnicznym. Obecnie kruszywa powydobywcze z zakładów górniczych spółki wykorzystywane są przykładowo przy rozbudowie drogi krajowej 81 oraz przy inwestycjach związanych z przebudową wałów przeciwpowodziowych w okolicach Oświęcimia.