czwartek, 06 sierpień 2020 15:18

Stanowisko wobec zmiany ustawy o finansach publicznych w zakresie reguły wydatkowej

Napisał
prezydent Andrzej Duda prezydent Andrzej Duda fot. prezydent.pl

„Rada Pracodawców RP postuluje jak najszybsze wprowadzenie do ustawy o finansach publicznych przepisów zwiększających przejrzystość budżetu państwa i zakresu reguły wydatkowej” - czytamy w stanowisku Pracodawców RP wobec zmiany ustawy o finansach publicznych.

Pracodawcy RP po raz kolejny odnotowują, że rządowy projekt ustawy przed skierowaniem go do Sejmu nie został skonsultowany z Radą Dialogu Społecznego. Ten konkretny projekt jest przy tym szczególnie istotny, gdyż dotyczy procesu budżetowego, w którym RDS odgrywa na mocy ustawy bardzo istotną rolę.

Ministerstwo Finansów zorganizowało w tej sprawie prekonsultacje z wybranymi ekspertami. Nie zaproszono wszystkich przedstawicieli strony pracowników i pracodawców z RDS. Zaproszono jedynie przedstawicieli wybranych organizacji. To też stanowi złamanie zasad dobrej kultury legislacji i konsultacji.

Rządowy projekt rozszerza w art. 112d katalog zdarzeń pozwalających na stosowanie „klauzuli wyjścia” dla stabilizującej reguły wydatkowej o stan epidemii na obszarze Polski. Fakt dopisania nowego rodzaju stanu nadzwyczajnego, do określonych już konstytucyjnych stanów nadzwyczajnych należy ocenić negatywnie.Reguła jest instytucją, dla której „klauzule wyjścia” powinny bowiem bazować na istniejących stanach konstytucyjnych, czyli stanach nadzwyczajnych o wysokim umocowaniu prawnym. Tymczasem w odróżnieniu do nich stan epidemii nawet nie wymaga decyzji Rządu, jest ogłaszany zwykłą decyzją Ministra Zdrowia. Wprowadzenie stanów nadzwyczajnych powinno być jednak konsultowane z RDS, gdyż istotnie wpływa na pracowników i pracodawców. Docelowo należy poszerzyć katalog stanów nadzwyczajnych w Konstytucji o stan epidemii. Kierunkowo pozytywnie należy ocenić obwarowanie stosowania „klauzuli wyjścia” dodatkowymi warunkami, tj. warunkiem istotnego spowolnienia dynamiki PKB.

Projekt zawiera ponadto warunki, na podstawie których można określić długość ścieżki związanej z powrotem do pierwotnej stabilizującej kwoty wydatków na kolejne lata. Okres i formuła powrotu powinna być odporna na dyskrecjonalne decyzje, a czas powrotu powinien być spójny z analogicznymi okresami rekomendowanymi przez Komisję Europejską. Zgadzamy się z zaproponowanym mechanizmem ścieżki powrotu. 

Reguła wydatkowa jest istotnym elementem wiarygodności i przewidywalności polityki budżetowej. Niestety w ostatnim okresie reguła wydatkowa była wielokrotnie omijana poprzez wypychanie wydatków do funduszy pozabudżetowych. W celu zachowania wiarygodności polskich ram fiskalnych postulujemy uszczelnienie i zwiększenie przejrzystości informacji prezentowanych w uzasadnieniu do ustawy budżetowej i sprawozdaniu z wykonania ustawy budżetowej w zakresie reguły wydatkowej. Strona społeczna RDS wielokrotnie postulowała większą przejrzystość  w budżecie państwa, prezentowanie odpowiednio szczegółowej informacji o podstawowych parametrach i założeniach budżetu. 

Takie postulaty zgłaszają również ekonomiści i przedstawiciele nauki m.in. w „Apelu do Rządu o przywrócenie przejrzystości w finansach publicznych”. Ponadto Towarzystwo Ekonomistów Polskich przygotowało projekt konkretnych zapisów legislacyjnych zwiększających przejrzystość uzasadnienia do ustawy budżetowej i sprawozdania z ustawy budżetowej oraz uszczelniających zakres reguły wydatkowej. Projekt ten został publicznie ogłoszony i wysłany do rządu, Sejmu i Senatu.

W związku z powyższym Rada Pracodawców RP postuluje jak najszybsze wprowadzenie do ustawy o finansach publicznych przepisów zwiększających przejrzystość budżetu państwa i zakresu reguły wydatkowej.