poniedziałek, 01 marzec 2021 16:07

Jak zaprojektować skuteczny system depozytowy?

Napisał
Jak zaprojektować skuteczny system depozytowy? fot. WEI

Polska, mimo podjętych w ostatnich latach wysiłków inwestycyjnych i kilkukrotnych zmian przepisów, wciąż pozostaje daleko w tyle w stosunku do unijnych wymagań dotyczących poziomu recyklingu.

Sytuacja ta rzutuje również na branżę recyklingową, która z braku materiału wejściowego, z trudem wytwarza z niego produkt. W odpowiedzi na te problemy Warsaw Enterprise Institute przedstawia analizę „Po co nam system depozytowy? Jakie wyzwania przed nami stoją?”

Przybliżając sprawdzony w innych krajach sposób na poprawę poziomu przetwórstwa odpadów. WEI zaprasza do zapoznania się z naszą analizą oraz użycia jej w swoich publikacjach. Dodatkowo eksperci Instytutu pozostają do dyspozycji zainteresowanych. 

System depozytowy jako odpowiedź na problemy recyklingu w Polsce:

Aby usprawnić proces recyklingu w Polsce, należy wdrożyć system depozytowy na opakowania jednorazowego użytku, na wzór rozwiązań stosowanych w innych krajach UE. Założenie systemu jest proste: do ceny określonych produktów w jednorazowych opakowaniach (np. napojów, piwa) doliczana jest opłata depozytowa, którą konsumenci mogą później odzyskać, oddając puste opakowanie do automatu lub bezpośrednio u sprzedawcy.

Celem wdrożenia systemu depozytowego nie jest jedynie usprawnienie recyklingu w Polsce, ale również zapewnienie producentom dostępu do dobrych jakościowo i wytwarzanych lokalnie surowców wtórnych. 

Warsaw Enterprise Institute wskazuje na kilka zasad, które musi uwzględnić skuteczny system depozytowy:

  • organizować i zarządzać systemem powinien jeden prywatny podmiot, reprezentujący producentów i detalistów (operator) i działający w formie non-for-profit - wyklucza to konkurencję między operatorami, która skutkować może optymalizacją stawek, zasad naliczania opłat czy zbierania opakowań. System musi być jak najprostszy oraz jednolity w skali kraju;
  • system powinien być powszechny i obowiązkowy dla wprowadzających, którzy funkcjonowaliby w nim na równych zasadach - nowe obowiązki wynikające z wprowadzenia systemu, powinny dotyczyć wszystkich producentów wprowadzających produkty w opakowaniach objętych systemem. System nie może być ani państwowy publiczny. Operatorem powinna być niezależna organizacja stworzona przez producentów napojów w formule not-for-profit, powołana wyłącznie na potrzeby systemu;
  • oparty o przejrzyste zasady finansowania - wyzwaniem dla systemu, zwłaszcza w początkowej fazie wdrażania będzie kwestia jego finansowania. Koszt zakupu powinien spoczywać na producentach, z zastrzeżeniem, że będą mogli określić wymogi, jakie placówka musi spełnić, by zainstalować w niej automat. Finansowanie systemu odbywać się powinno ze środków z tytułu niezwróconego depozytu oraz wartości sprzedanych surowców wtórnych;
  • musi uwzględniać strukturę i specyfikę handlu w Polsce oraz dużą liczbę małych sklepów - system powinien obejmować jak największą ilość placówek, gdyż brak recyklomatu w niektórych sklepach, może wpłynąć wydatnie na ich konkurencyjność;
  • sprzedawcy powinni mieć możliwość wyboru, która metoda zbiórki (manualna lub recyklomaty), najbardziej pasuje do ich modelu biznesowego - zapewni to możliwość partycypacji w systemie mniejszym palcówkom, które nie spełniałyby wymogów do zamontowania automatu.
Link do analizy WEI: https://wei.org.pl/wp-content/uploads/2021/02/Raport-Plastik.pdf