czwartek, 05 maj 2022 12:05

Dobra sytuacja sektora firm w końcu ub. roku, gorsza - w br.

Napisał
Dobra sytuacja sektora firm w końcu ub. roku, gorsza - w br. fot. free-images/Pixabay

Z opublikowanego przez NBP „Szybkiego Monitoringu. Analizy sytuacji sektora przedsiębiorstw” wynika, że w IV kw. 2021 r. kondycja ekonomiczna sektora przedsiębiorstw niefinansowych (SPN) była bardzo dobra.

Pogorszyła się jednak w I kwartale br., na co wpływ ma m.in. szybko rosnące ceny oraz wojna Rosji w Ukrainie.

Poziomy przychodów ze sprzedaży krajowej i zagranicznej - w ujęciu nominalnym, jak i realnym - przewyższały nie tylko wartości notowane przed wybuchem pandemii, ale również wyznaczone przez długookresowe trendy. Choć w okresie tym główne składowe kosztów nadal rosły bardzo szybko, zwłaszcza wydatki na surowce i materiały, silnie zwiększył się zagregowany wynik finansowy sektora - do najwyższego historycznie poziomu. W rezultacie wzrosła także rentowność sprzedaży - stwierdza NBP.

Dane ze sprawozdań GUS pokazują także korzystny obraz płynności SPN, w tym wysoką płynność gotówkową w większości analizowanych branż.
Pozytywnie, m.in. ze względu na rekordowe zyski firm, należało też oceniać możliwości finansowania inwestycji. Choć w IV kw. 2021 r. nastąpił spadek dynamiki wzrostu nakładów inwestycyjnych dużych i średnich przedsiębiorstw, m.in. ze względu na słabszą aktywność największych inwestorów, firmy już realizujące inwestycje intensyfikowały działania rozwojowe, a jednocześnie w badanej populacji przybywało nowych podmiotów podejmujących te przedsięwzięcia.

Do negatywnych zjawisk w ostatnim kwartale 2021 r. należy natomiast zaliczyć sygnalizowany już wysoki wzrost kosztów, w tym kosztów pracy. W szczególności dynamika przeciętnego wynagrodzenia osiągnęła poziom bliski historycznego maksimum, przy czym cechowało ją rekordowe zróżnicowanie branżowe.

Także dynamika zatrudnienia r/r była dodatnia trzeci kwartał z rzędu, a liczba zatrudnionych (s.a.) przekroczyła poziom sprzed pandemii. Wydajność pracy wzrosła jednak szybciej niż przeciętna płaca, a bardzo duży wzrost kosztów surowców i materiałów spowodował, że IV kw. 2021 r. był kolejnym, w którym zmniejszył się udział kosztów pracy w kosztach działalności operacyjnej. Przyczyną wyraźnego przyspieszenia, odnotowanego w tym kwartale, cen produkcji globalnej był więc w pierwszym rzędzie wzrost kosztów surowców i materiałów.

Jednakże w świetle wyników marcowego badania NBP sytuacja w sektorze przedsiębiorstw wyraźnie pogorszyła się kw/kw i była gorsza niż rok wcześniej. Skala spadku była jednak płytsza niż w przypadku załamania obserwowanego w okresie lockdownu w 2020 r.

Surowy wskaźnik ocen sytuacji spadł o 8,8 pp. kw/kw i był o 1,1 pp. niższy niż rok wcześniej osiągając poziom 47 pp. - nieco poniżej pierwszego kwartyla swojego rozkładu. Podobnie zachował się wskaźnik pozbawiony wahań sezonowych. Mimo wyraźnego spadku wskaźnika wciąż w dobrej lub bardzo dobrej sytuacji znajduje się jednak nadal duża grupa, bo 73,5% firm objętych badaniem.

Pogorszenie sytuacji przedsiębiorstw w I kw. br. nastąpiło w większości sekcji i analizowanych klas. Silniejsze spadki widoczne były w budownictwie i przemyśle niż w usługach, jednak poza handlem i transportem, gdzie pogorszenie ocen były również dość znaczne. Sytuacja poprawiła się natomiast w usługach nierynkowych, w tym w opiece zdrowotnej i wynajmie i dzierżawie. Ponadto, znaczniejsze spadki wskaźnika zanotowano w grupie mniejszych przedsiębiorstw, podczas gdy w największych firmach pogorszenie kondycji było stosunkowo niewielkie.

W I kw. br., podobnie jak kwartał wcześniej, na czele problemów z jakimi borykają się przedsiębiorstwa ankietowane przez NBP w badaniu SM, znalazły się szybko rosnące ceny i koszty, w tym głównie energii, paliw, gazu i surowców.