poniedziałek, 09 maj 2022 12:43

Pracodawcy - chronić prawa nabyte spółek posiadających wcześniejsze ponad 5-letnie straty

Napisał
Sejm RP Sejm RP fot. pl.wikipedia

Wprowadzone Polskim Ładem zmiany dały możliwość rozliczenia w ramach podatkowej grupy kapitałowej straty spółki poniesionej przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej, ale tylko straty nie starszej niż pięć lat.

Dlatego Pracodawcy RP wystąpili do wiceministra finansów Artura Sobonia, przekazując propozycje naprawy tego błędu legislacyjnego, by chronić prawa nabyte spółek posiadających wcześniejsze ponad 5-letnie straty.

Wprowadzone Polskim Ładem zmiany spowodowały, że spółki, które w przeszłości, czyli przed 2022 r., miały straty podatkowe, a w tej chwili należą do podatkowej grupy kapitałowej, zgodnie z regulacją utraciły prawo do rozliczenia strat podatkowych z wcześniejszych lat.

Zmiany te skutkują naruszeniem zasady równości traktowania podatników. Zasada równości wobec prawa wyrażona została w art. 32 Konstytucji RP. Zmiana przepisów regulujących zasady rozliczania strat doprowadziła nie tylko do utraty praw nabytych przez cześć podatników, ale także do niczym nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawno-podatkowej podatników - część spółek (w świetle obowiązujących przepisów ustawy o CIT) utraciła bowiem prawo do rozliczania straty podatkowej, a inne zachowały to prawo w całości lub w części.

We wprowadzonych do ustawy o CIT zmianach ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych, tj. odnoszących się do sytuacji części spółek, które posiadają nierozliczone straty podatkowe sprzed 1 stycznia 2022 roku (czyli poniesione wcześniej niż 5 lat przed wprowadzeniem tych regulacji). Obowiązujące do 31 grudnia 2021 r. przepisy wstrzymywały natomiast możliwość rozliczenia straty podatkowej do czasu upływu obowiązywania umowy lub utraty przez podatkową grupę kapitałową statusu podatnika.

Tymczasem zarówno podatkowa grupa kapitałowa, jak i tworzące ją spółki są odrębnymi podatnikami. Rok podatkowy spółki kapitałowej kończy się natomiast wraz z rozpoczęciem roku podatkowego podatkowej grupy kapitałowej, a kolejny zaczyna się dopiero w chwili zakończenia funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej. Jaki z tego wniosek? 5-letni okres rozliczenia straty podatkowej przez spółkę biegnie zatem przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej i trwa również po zakończeniu istnienia podatkowej grupy kapitałowej (w czasie istnienia podatkowej grupy kapitałowej okres rozliczenia straty zostaje zawieszony).

- Wprowadzone zmiany miały doprowadzić do możliwości rozliczania strat poniesionych przez spółki przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej w czasie jej trwania, a nie do pozbawiania części spółek nabytych uprzednio uprawnień. W praktyce wygląda to jednak nieco inaczej. Przykładem może być sytuacja, w której będący spółką z o.o. podatnik poniósł stratę w 2015 r., jego rok podatkowy pokrywał się z rokiem kalendarzowym, a od 1 stycznia 2016 r. przystąpił on do podatkowej grupy kapitałowej. Umowa o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej została natomiast zawarta na okres 10 lat podatkowych. Z uwagi na brzmienie art. 7 ust. 5 i 6a oraz art. 7a ust 4 pkt 2 ustawy o CIT z dniem 1 stycznia 2022 r. spółka utraciła więc możliwość rozliczenia całej straty podatkowej za 2015 r.

Jednocześnie zgodnie z obowiązującymi na dzień 31 grudnia 2021 r. przepisami ustawy o CIT spółka miała prawo pomniejszenia dochodu o całą wartość straty poniesionej w 2015 r. w latach podatkowych następujących po zakończeniu istnienia podatkowej grupy kapitałowej. Znajduje to jednoznaczne potwierdzenie w Interpretacji Ogólnej. Wskutek wejścia w życia Polskiego Ładu taki podatnik utracił nabyte prawo do rozliczenia całej straty - wyjaśnia Bartosz Sowier, zastępca dyrektora departamentu Centrum Monitoringu Legislacji Pracodawców RP.

Ochrona praw nabytych jest zasadą zagwarantowaną konstytucyjnie. Zasada ta jest elementem konstytutywnym istoty demokratycznego państwa prawnego i wynika wprost z art. 2 Konstytucji RP.

Pracodawcy RP postulują o wprowadzenie w trakcie prac nad ustawą przepisów umożliwiających rozliczenie strat istniejących na dzień 31 grudnia 2021 r., których 5-letni okres rozliczenia nie upłynął do 31 grudnia 2021 r. W ocenie organizacji wystarczającym byłoby wprowadzenie przepisu ograniczającego stosowanie przepisów wprowadzonych Polskim Ładem do strat podatkowych powstałych po 1 stycznia 2022 r., przy jednoczesnym stosowaniu przepisów dotychczasowych do strat podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2022 r.

Możliwe jest również wprowadzenie regulacji, które wprost stanowiłyby, że straty podatkowe nierozliczone na dzień 1 stycznia 2022 r. mogą podlegać rozliczeniu przez pięć kolejnych lat podatkowych, począwszy od pierwszego roku podatkowego podatnika rozpoczynającego się po 31 grudnia 2021 r. (z uwzględnieniem rozliczeń tych straty dokonanych przed 1 stycznia 2022 r.).