Od 2 sierpnia 2026 r. jest egzekwowana większość przepisów unijnego AI Act, regulującego wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach, również tych używających narzędzi od zewnętrznych dostawców.
Tymczasem, jak poinformowała Factorial, europejska firma w obszarze technologii HR oraz AI, 16 proc. polskich firm rozpoczęło wdrażanie zasad używania sztucznej inteligencji, lecz przerwało ten proces, a kolejne 8 proc. dopiero je planuje. Tylko 43 proc. przedsiębiorstw przeszkoliło z korzystania z AI wszystkich pracowników. Jednocześnie już 19 proc. polskich firm wykorzystuje AI w swoich głównych obszarach działalności, a 28 proc. używa jej w wielu różnych procesach.
AI Act obejmuje rozporządzenia ustanawiające wspólne zasady tworzenia i wykorzystywania systemów AI w UE
W ciągu ostatnich 3 lat odsetek polskich firm, które wdrożyły lub właśnie wdrażają rozwiązania sztucznej inteligencji wzrósł z 62 proc. do 77 proc. – jak wynika z dostępnych danych. Również 77 proc. planuje w najbliższych miesiącach zwiększyć wydatki na wprowadzenie narzędzi opartych na technologii AI (wzrost z 62 proc. w ciągu ostatnich trzech lat). Jednocześnie tylko 55 proc. badanych przedsiębiorstw ma formalną strategię rozwoju wykorzystania AI, 29 proc. dopiero ją opracowuje. Tymczasem już 2 sierpnia 2026 r. zaczęła być egzekwowana większość przepisów unijnego AI Act, czyli rozporządzenia ustanawiającego wspólne zasady tworzenia i wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji w UE. Przepisy dotyczą nie tylko firm tworzących systemy AI, ale również przedsiębiorstw wykorzystujących narzędzia dostarczane przez zewnętrznych producentów.
Co 10. pracownik czuje się zupełnie nieprzygotowany do pracy z AI
Różnicę między tempem upowszechniania się sztucznej inteligencji a przygotowaniem organizacji widać również na poziomie pracowników. Tylko 51 proc. czuje się dobrze przygotowanych do pracy w środowisku silnie kształtowanym przez technologię AI, jak wynika z raportu „Ukryta siła sztucznej inteligencji”, przygotowanego przez Factorial. Aż 10 proc. pracowników uważa, że ich gotowość w tym zakresie jest niewielka lub żadna. Jednocześnie sztuczną inteligencją w codziennej pracy wykorzystuje już 78 proc. badanych, a 16 proc. ma zamiar to robić.
– Kupujemy innowacje znacznie szybciej, niż uczymy się nad nimi panować. W wielu organizacjach wdrożenia AI przypominają dziś jazdę bez trzymanki: firmy mają kilkanaście inteligentnych narzędzi, ale kompletnie nie wiedzą, gdzie wyciekają ich dane ani czy algorytmy nie podejmują za nich kluczowych decyzji personalnych. AI Act obnaży te luki. Największym wyzwaniem nie będzie wyprodukowanie jednego dokumentu pod audyt, ale weryfikacja procesów. Rejestr technologii i ocena ryzyka muszą stać się codziennością firmy, a nie martwym papierem odświeżanym raz na kilka lat – mówi Tomasz Wykowski, Country Manager Poland w Factorial. – Największym wyzwaniem nie będzie przygotowanie jednego dokumentu na potrzeby audytu, lecz stworzenie procesu, który nadąży za rzeczywistym tempem wdrażania technologii. Rejestr wykorzystywanych rozwiązań, zasady ich zatwierdzania i okresowa ocena ryzyka muszą być aktualizowane na bieżąco, a nie raz na kilka lat.
Szkolenia z AI nadal nie obejmują niemal 60 proc. pracowników
Szkolenia z używania AI dla wszystkich pracowników przeprowadziło jedynie 43 proc. firm. Jednocześnie, zgodnie z art. 4 AI Act, stosowanym już od lutego 2025 r., organizacje dostarczające i wykorzystujące sztuczną inteligencję, mają obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji pracowników w tym zakresie.
– Musimy wyjść z fazy fascynacji technologią i wejść w fazę twardej odpowiedzialności. Ktoś zawsze musi stać za decyzją maszyny. Dopóki firmy nie zmapują dokładnie, w czyich rękach algorytmy mogą wyrządzić największe szkody i nie przeszkolą tych ludzi z zarządzania ryzykiem, dopóty wprowadzają sztuczną inteligencję na ślepo – mówi Tomasz Wykowski. – Dlatego firmy powinny zacząć od uporządkowania ról i ustalenia, kto korzysta z podstawowych funkcji AI, kto na jej podstawie podejmuje decyzje, a kto odpowiada za bezpieczeństwo i reagowanie na incydenty. Dopiero wtedy można przypisać odpowiednie ścieżki szkoleniowe i zadbać o to, by kompetencje pracowników odpowiadały ich faktycznej odpowiedzialności.
Firmy wdrażają AI szybciej niż zasady jej wykorzystania
Aż 28 proc. firm deklaruje, że korzysta ze sztucznej inteligencji w wielu różnych obszarach i procesach, a 22 proc. wdrożyło już pierwsze rozwiązania w swoich działaniach biznesowych. Niemal ⅕ przedsiębiorstw (19 proc.) używa AI do usprawniania głównych obszarów swojej działalności.